Umuyobozi w’abatavuga rumwe n’ubutegetsi muri Uganda, Bobi Wine, yatangaje ko atazajyana mu nkiko ngo avuguruze ibyavuye mu matora ya perezida aherutse kuba, avuga ko adafite icyizere mu bucamanza bw’igihugu. Ahubwo, yasabye abamushyigikiye kwifashisha imyigaragambyo yo mu mahoro nk’uburyo bwemewe n’amategeko bwo kurengera demokarasi.
Mu kiganiro yahaye itangazamakuru mpuzamahanga ari mu bwihisho, Bobi Wine yavuze ko nubwo umutekano we uri mu kaga, atazahagarika urugamba rwa politiki ahanganyemo na Perezida Yoweri Museveni umaze imyaka myinshi ku butegetsi. Yagaragaje ko inzego z’ubutabera z’igihugu “zafashweho ingwate n’ubutegetsi”, bityo ko inzira y’inkiko itari igisubizo ku byo we afata nk’akarengane k’amatora.
Perezida Museveni, ufite imyaka 81, yatangajwe nk’uwatsinze amatora ku majwi angana na 71%, mu gihe Bobi Wine we yatangajwe ko yagize 24%. Ariko uyu munyapolitiki w’imyaka 43 wahoze ari icyamamare mu muziki yise ibyo byavuye mu matora “ibihimbano”, avuga ko bitandukanye n’ibyabonetse ku biro by’itora no ku mpapuro z’itangazo z’abakora amatora.
Bobi Wine yanashinje inzego z’umutekano kurengera inshingano zazo, avuga ko zateye urugo rwe, zigafunga umugore we n’abavandimwe be, bigatuma ahungira mu nkengero z’umurwa mukuru Kampala nijoro. Yavuze ko yasanze kuguma iwe byari gushyira ubuzima bwe mu kaga, nyuma yo kubona amashanyarazi na camera z’umutekano bikuwemo ku gahato.
Ku rundi ruhande, Komisiyo y’Uburenganzira bwa Muntu muri Uganda (UHRC) yatangaje ko nubwo habaye ibibazo bya tekiniki ku munsi w’amatora, bitagize ingaruka ku butabera rusange bw’amajwi. Naho indorerezi z’amatora z’African Union zatangaje ko nta bimenyetso by’ubujura bw’amajwi byagaragaye, ariko zinenga ifungwa rya internet ryamaze iminsi myinshi, ryasubijwe ku murongo nyuma gato y’itangazwa ry’intsinzi ya Museveni.
Ibyo byiyongera ku magambo akomeye yatanzwe n’umugaba w’ingabo za Uganda, Gen Muhoozi Kainerugaba, wavuze ko abantu 22 bashyigikiye abatavuga rumwe n’ubutegetsi bishwe mu mvururu z’amatora, anategeka Bobi Wine kwishyikiriza polisi mu masaha 48, bitaba ibyo akazafatwa nk’uhungabanya umutekano w’igihugu.
Nubwo polisi yahakanye ko yagabye igitero mu rugo rwa Bobi Wine, ivuga ko abashinzwe umutekano bari bamurinda, uyu muyobozi w’opozisiyo yakomeje gusaba impinduka z’amahoro, ashimangira ko imyigaragambyo ari uburenganzira buteganywa n’Itegeko Nshinga.
Uganda, igihugu kitigeze kibona ihererekanyabubasha rya perezida mu mahoro kuva cyabona ubwigenge, ikomeje kwinjira mu bihe by’igitutu cya politiki, mu gihe abatavuga rumwe n’ubutegetsi n’ubutegetsi buriho bakomeje guterana amagambo ku byavuye mu matora n’icyerekezo cya demokarasi y’igihugu.
