Mu gihugu cy’u Burundi, haravugwa ukwiyongera kw’abaturage bafashwe n’indwara idasanzwe itaramenyekana, yagaragaye mu gace ka Gihungwe, kari muri zone Gihanga, komine Mpanda, mu ntara ya Bujumbura. Iyo ndwara imaze hafi ibyumweru bibiri igaragara muri ako gace, ikaba ikomeje gutera impungenge mu baturage no mu bayobozi b’inzego z’ibanze.
Amakuru aturuka muri ako gace agaragaza ko umubare w’abarwayi ukomeje kwiyongera umunsi ku wundi. Abibasiwe n’iyo ndwara bagaragaza ibimenyetso birimo ubushyuhe bukabije, gukurikizwa n’ibiheri cyangwa ibisebe byibasira umubiri wose, ibintu byatumye inzego z’ubuzima zitangira gukurikirana ikibazo ku buryo bwihariye.
Nubwo kugeza ubu icyateye iyo ndwara kitaramenyekana ku mugaragaro, hari abaganga bavuga ko ibimenyetso byayo bisa cyane n’iby’indwara ya mpox, imaze iminsi igaragara mu bice bitandukanye by’akarere k’Ibiyaga Bigari. Icyakora, inzego z’ubuvuzi ziravuga ko hategerejwe ibisubizo by’ibipimo byimbitse kugira ngo hamenyekane neza iyo ndwara n’uko yayirwanya.
Umuyobozi wa Komine Mpanda, Léopold Ndayisaba, yemeje ko koko hari abaturage bagaragayeho ibimenyetso by’iyo ndwara, ariko asaba abaturage kudahagarika umutima. Yashimangiye ko kwihutira kwivuza bigira uruhare runini mu gukira vuba, anavuga ko abantu batandatu bamaze gukira burundu nyuma yo guhabwa ubuvuzi hakiri kare.
Yagize ati: “Iyo ndwara yandura byoroshye cyane cyane binyuze mu gukoranaho n’uwanduye. Ni yo mpamvu dusaba abaturage kwitwararika, kwirinda kwegerana cyane no kwihutira kwivuza igihe babonye ibimenyetso bya mbere.”
Ubuyobozi bw’inzego z’ibanze bufatanyije n’abashinzwe ubuzima burasaba abaturage gukaza ingamba zo kwirinda, zirimo gukaraba intoki kenshi, gukoresha isuku ihamye, kwirinda kwegera abantu bagaragaza ibimenyetso by’iyo ndwara, ndetse no gutandukanya abaketsweho kuyirwara mu rwego rwo gukumira ikwirakwira ryayo.
Abashinzwe ubuzima batangaje ko hakomeje gukurikirana hafi uko ikibazo gihagaze mu gace ka Gihungwe no mu bindi bice bihana imbibi na ko, mu gihe inzego nkuru z’igihugu n’iz’akarere ziri gutegura ingamba zishobora gufatwa mu gihe iyo ndwara yagaragara mu bindi bice by’igihugu.
Mu gihe hagitegerejwe ibisubizo by’ibipimo bya laboratwari, ubuyobozi burasaba abaturage gukomeza gutuza, ariko bagakurikiza amabwiriza yose atangwa n’inzego z’ubuzima, mu rwego rwo kurinda ubuzima bwabo n’ubw’abandi.
Abayobozi b’inzego z’ibanze n’abashinzwe ubuzima batangaje ko basabye ko hakorwa iperereza ryimbitse kugira ngo hamenyekane neza inkomoko y’iyo ndwara idasanzwe yagaragaye mu gace ka Gihungwe.
Bavuga ko kuba ibimenyetso byayo bitaramenyekana neza, ndetse n’uko ikomeje kwiyongera mu baturage, bisaba ko hafatwa ingamba zihutirwa zo kuyisuzuma mu buryo bwa gihanga, hifashishijwe ibigo bikuru by’ubuvuzi n’inzobere mu byorezo.
Bakomeza bavuga ko iperereza risabwe rigamije kumenya niba iyo ndwara ifitanye isano n’izindi ndwara zimaze igihe zigaragara mu karere k’Ibiyaga Bigari, zirimo na mpox, cyangwa niba ari indi ndwara nshya ishobora guteza ikibazo ku buzima rusange.
Abashinzwe ubuzima bavuga ko ibisubizo by’iperereza ari byo bizashingirwaho mu gufata ingamba zikwiye zo kuyikumira no kurinda ko yakwirakwira mu bindi bice by’igihugu.




