Teritware ya Masisi, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, yongeye kwibona mu mwijima w’intambara ikaze, aho imirwano ikomeye yadutse mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 03 Mutarama 2026, ihuza ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) n’ingabo za Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), zifatanyije n’abarwanyi ba Wazalendo.
Iyi mirwano yabereye mu gace ka Bingaro, muri grupema ya Katoy, aho abaturage bavuga ko bumvise urusaku rw’imbunda ziremereye kuva mu rukerera, bituma benshi bava mu byabo batabanje gutekereza, bahungira aho bakeka ko hatari kugerwamo n’amasasu.
Amakuru aturuka mu baturage bo muri ako gace agaragaza ko AFC/M23 imaze iminsi yongera ibikorwa byayo mu duce twa Kazinga na Katoy. Bivugwa ko yagabweho igitero n’ingabo za Leta, bigatuma ihitamo kwirwanaho, bityo intambara igafata indi ntera.
Mu gihe imirwano yakomezaga, AFC/M23 yashoboye kwigarurira ibice bitandukanye birimo n’ahazwi nka santire ya Katoy, ahavugwa nk’ahari ibikorwa by’ubucuruzi n’aho abaturage benshi bari batuye.
Mu gitondo cyo kuri uwo munsi kandi, AFC/M23 yagerageje no kugota no kwinjira mu gace ka Humura. Aha ni ho imirwano yakajije umurego kurushaho, aho amakuru atandukanye yo muri ibyo bice avuga ko habaye imirwano ikomeye cyane, irimo kurasana n’imbunda ziremereye n’izoroheje mu gihe kirekire.
Ayo makuru avuga ko uruhande rwa Leta rwahuye n’igitutu gikomeye, bigatuma rusubira inyuma mu buryo bugaragara, nubwo nta mibare yemewe iratangazwa ku bihombo by’impande zombi. Ibi byatumye aka gace karushaho kuzamo umutekano muke.
Ingaruka z’iyi mirwano zagize uburemere bukomeye ku baturage b’abasivili, aho imiryango myinshi yahungiye mu mashyamba ari hafi, ishaka kwirinda kugirwaho ingaruka n’amasasu adatoranya. Abandi baturage bahisemo guhungira mu mihana itandukanye irimo Waloa Yungu, muri teritware ya Walikale, n’ahandi bakeka ko hatari kugerwamo n’intambara.
Abaturage bahunze bavuga ko basize imitungo yabo, imyaka n’amatungo, bikaba bibateye impungenge z’igihe kirekire ku mibereho yabo, cyane ko aka karere kakunze kwibasirwa n’imirwano isubiramo, ituma gusubira mu buzima busanzwe biba inzozi.
Ibi bibazo by’umutekano bikomeje gushyira ubuzima bw’abasivili mu kaga, by’umwihariko abagore, abana n’abageze mu zabukuru, bakomeje kubaho mu bwoba, inzara n’indwara zishobora guterwa n’ubuhunzi bw’igihe kirekire.
Mu gihe imirwano ikomeje, abaturage bo muri Kivu y’Amajyaruguru bakomeje gusaba ubuyobozi bwa RDC n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga gushaka igisubizo kirambye, kitibanda gusa ku gisirikare, ahubwo kigamije kugarura amahoro arambye n’umutekano urambye mu karere.
Bamwe mu baturage bagaragaza ko barambiwe intambara zidashira, bavuga ko Masisi n’utundi duce twa Kivu y’Amajyaruguru twahindutse indiri y’amasasu, aho abasivili ari bo bakomeza kwishyura igiciro kinini cy’imirwano idafite iherezo rigaragara.
Mu gihe hakomeje gutegerezwa amakuru yemewe aturuka ku nzego za Leta cyangwa ku ruhande rwa AFC/M23, haracyari impungenge zikomeye ku cyerekezo cy’umutekano muri Masisi, cyane cyane ko imirwano ikomeje kwimuka iva mu gace ijya mu kandi, ikarushaho kongera umubare w’abahunga n’akababaro k’abaturage b’akarere.
