Mu cyerekezo gishya cyo gukaza umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Guverinoma ya RDC yashyize umukono ku masezerano y’ubufatanye bwa gisirikare n’igihugu cya Tanzaniya.
Aya masezerano, yiswe Great Lakes Security and Defense Cooperation Agreement, agamije guteza imbere imyitozo y’abasirikare, guhanahana amakuru y’ubutasi, kurinda imipaka no gushyigikira ibikorwa byo gutabara mu gihe cy’ibibazo by’umutekano muke.
Uyu mugambi waje nyuma y’aya RDC yagiranye n’igihugu cya Burundi mu 2022, ugaragaza icyerekezo gishya cy’ibi bihugu mu guhangana n’ingaruka z’umutekano muke mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Amakuru aturuka mu nzego za gisirikare avuga ko Tanzaniya izohereza abasirikare badasanzwe bagera ku bihumbi 12 mu bihe biri imbere kugira ngo bafashe mu guhanga n’umutwe wa AFC/M23 no mu gutanga amahugurwa ku ngabo za FARDC.
Aba basirikare bazakorana bya hafi n’ingabo z’imbere mu gihugu mu bikorwa byo gucunga umutekano, gutabara, no kubaka ubufatanye bw’ibihugu mu bya gisirikare.
Umwe mu basirikare bakuru ba Tanzaniya, washatse ko amazina ye atatangazwa, yavuze ko: “Turi hano kugira ngo twubake ubushobozi bw’ingabo za RDC kandi dufatanye mu gucunga umutekano w’akarere. Ubufatanye bwacu bugamije kugarura ituze n’amahoro.”
Abasesenguzi mu by’umutekano n’imiyoborere bavuga ko aya masezerano ashobora kuba intambwe ikomeye mu gukaza urugamba hagati ya AFC/M23 n’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ariko banibutsa ko ubushobozi bw’ingabo z’amahanga bwo kurwanya uyu mutwe bwa mbere bwari bwaragaragajwe mu bihe bishize, ubwo imijyi ya Goma na Bukavu yafatwaga n’aba barwanyi n’ubwo ingabo z’u Burundi na Tanzaniya zari zihari.
Umuyobozi w’itsinda ry’abasesenguzi bo muri Kinshasa, Dr. Thierry, yavuze ko:
“Aya masezerano ni ikimenyetso cy’ubushake bwa RDC bwo gukoresha ingufu za gisirikare mu guhangana n’ibibazo by’umutekano muke. Ariko kandi, abaturage b’akarere bagomba gukangurirwa ko umutekano utazahita wiyongera ako kanya, kuko ibibazo bya politiki n’ubukungu bikomeje kuba imbogamizi.”
Uretse imyitozo ya gisirikare, amasezerano anateganya guhanahana amakuru y’ubutasi hagati ya RDC na Tanzaniya, harimo kugenzura ingendo z’abarwanyi b’AFC/M23 ndetse no gukurikirana ibikorwa by’iterabwoba byambukiranya imipaka.
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa RDC yagaragaje ko iyi gahunda ifite intego yo kubaka ubufatanye burambye hagati y’ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari.
Ati: “Turifuza ko ubufatanye bwa gisirikare butajya gusa mu kurwanya iterabwoba, ahubwo bunakomeza kwimakaza amahoro, amahugurwa, n’iterambere ry’akarere.”
Mu gihe bamwe mu baturage n’abasesenguzi bashimangira ko ibi bishobora gutuma umutekano urushaho gukomera, hari n’abagaragaza impungenge ku kuba kohereza ingabo z’amahanga bishobora kongera umwuka w’ihungabana mu baturage, cyane cyane mu mijyi yibasiwe n’intambara.
Umunyamakuru wacu wabajije umuturage wa Bukavu ati: “Turashaka amahoro. Twumva aya masezerano arashimishije ariko turifuza ko atazaba impamvu yo kongera ubwoba mu baturage.”



