Mu gitondo cyo kuri uyu munsi, tariki ya 31 Ukuboza 2025, imirwano ikomeye yongeye gusubira mu misozi ya teritware ya Fizi, aho igisirikare cya Leta (FARDC) cyahanganiye n’ingabo z’umutwe wa AFC/M23 mu bice biherereye hafi y’umujyi wa Makobola.
Amakuru aturuka mu baturage n’abari hafi y’aho imirwano iri kubera agaragaza ko impande zombi zahanganiye bikomeye, nubwo iyi mirwano itari ku rwego rwo hejuru nk’iyabaye mu minsi ishize.
Icyakora, uko ibintu byifashe biracyatera impungenge zikomeye, kuko umutekano w’abaturage wagiye ugenda urushaho kuzamba, bikaba biteye ubwoba ku buzima bwabo bwa buri munsi.
Abaturage bavuze ko FARDC, ifatanyije n’abambari bayo, yagiye isubira inyuma yerekeza mu bice bigana i Baraka, umujyi ufatwa nk’icyicaro gikuru cy’Intara ya Kivu y’Amajyepfo.
Ibi bigaragaza ko AFC/M23 ikomeje gushyira igitutu gikomeye ku ngabo za Leta, bituma FARDC ihindura imyanya mu rwego rwo kwirinda igihombo gikomeye ndetse no kugabanya ibyago byo guhomba ku rugamba.
Uyu mutwe wa AFC/M23 umaze kwigarurira Makobola, umujyi wagiye uvugwamo ibikorwa by’ihohoterwa bikomeye birimo gusahura no gusenya Ikigo Nderabuzima cya Iàmba, kimwe n’ibikorwa byo kwangiza inzu n’ibikoresho by’abaturage.
Abasesenguzi b’inzego z’umutekano n’abanyapolitiki bagaragaza ko gufata Makobola n’utundi duce muri Fizi bishobora kuba intambwe y’ingenzi kuri AFC/M23 mu kongera kwigarurira aka karere k’ubucuruzi n’imiturire, bikagira ingaruka nziza ku mutekano w’abaturage.
Abaturage bagaragaza ubwoba bukabije, bavuga ko imirwano ikomeje guhungabanya ituze ryabo, ibabuza gukora ibikorwa byabo bya buri munsi, ndetse bigatuma benshi bibaza ku hazaza h’umutekano muri aka gace kamaze igihe kirekire karazahajwe n’intambara.
Hari amakuru yizewe avuga ko ibikorwa byo gusahura no guhonyora abaturage bikomeje gukorwa, harimo kwangiza inzu, kwiba amatungo magufi n’ibiribwa, ndetse no gutera ubwoba abagore n’abakobwa.
Byongeye kandi, amakuru yizewe avuga ko n’ingo z’abaturage zasahuwe, amatungo magufi nka ihene n’inkoko byibwe, ibiribwa byatwarwe, ndetse bagakora ihohoterwa rishingiye ku gitsina.
Umwe mu bahagarariye sosiyete sivile yagize ati: “Bateraga ingo z’abaturage, bagatwara ibyo basanze byose. Hari abagore bafashwe ku ngufu, bakaza gusubizwa mu ngo zabo bamaze kubahohotera. Ibi ni ibyaha bikomeye bikwiye guhanwa by’intangarugero.”
Uyu mujyi ufite amateka y’amarorerwa. Mu 1996, abarenga 1,000 bishwe mu bwicanyi ndengakamere bw’inyeshyamba za Mai-Mai. Ubu abaturage barasaba umutekano usesuye, ubutabera ku byabaye, n’ubufasha bwihuse bwo kongera kubaka serivisi z’ibanze, cyane cyane iz’ubuvuzi.
Abasesenguzi batandukanye bavuga ko iri hangana hagati ya FARDC na AFC/M23 rigaragaza ibyago byo guhungabana kw’ingabo za Leta, cyane ko umutekano w’abasivili n’ibikorwa remezo by’ubuzima biri mu byihutirwa gukingirwa.
Umwe mu basesenguzi yagize ati: “Imirwano igikomeje muri Kivu y’Amajyepfo igaragaza ko FARDC igikeneye gushyirwa ku murongo, gufashwa n’ubufasha bw’amahanga n’ubuyobozi bw’akarere kugira ngo ihangane n’iyi ntambara y’ubwenge.”



